فرهنگی

قسمت دوم موعود منتظر ویا مهدویت

قبل از شروع به این نکته تذکار دهیم مه برادران اهل سنت ما در اصل عقیده به مهدی موعود باورمند بوده ولیکن گویند آن مهدی موعود هنوز متولد نشده است . ما بر خلاف این معتقد هستیم .

فعن الصادق ع: " انه یملک سبع سنین ، تطول له الایام حتی تکون السنة من سنیّه مقدار عشر سنین من

سنیکم "  ارشاد مفید 2/385

9 _ کیف قیام المهدی (ع) ؟ نحوه ی قیام چگونه است ؟

براستی شمشیر است یا خیر؟ در غیبت نعمانی از امام باقر ع نقل کند که فرمود " لا یقوم القائم الا علی ...سیف قاطع بین العرب "  ص254در غیبت نعمانی دارد :وسیفه سیف رسول الله ذوالفقار یُجَرّدُ السیف علی عاتقهِ ثمانیة اشهر یَقتُلُ هَرجاً " 8ماه بی باکانه جهاد می کنند با شمشیر./309

ویا در کتاب الملاحم والفتن سید بن طاوس دارد : ولا یرکبوا الخیل الهمالیج " قائم ع با سپاهیانش قرار داد کند که بر اسبان تیزتک سوار شوند !( ص149)

سوالی مهم : قدرتهای اتمی چه می شوند ؟

ج= از کار می افتند .مگر میشود که امام ع ویارانش با شمشیر بنجگند و دشمنا ن با بمب اتم !

به قرآن مراجه کنید ، دلیل پیروزی پیامبر (ص)را در جنگ بدر ، کمک فرشتگان می داند

 وَأَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا السُّفْلَى وَكَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (40) توبه

نصرت بالرعب . انداختن ترس از مجاهدین در دل دشمنان اسلام

خداوند مهدی را به توسط نیروهای غیبی کمک می رساند .قائم ع با سپاهیانش شمشیر میدهد " ولا یعطیها الا السیف " ( غیبت نعمانی ص320)

و غیر از این هم نمی شود ، باید سلاحهای اتمی از کار افتاده و جنگ شمشیر باشد ، قضیه شهادت در رکاب آقا ، بدون این میسّر نیست . اگر قرار باشد سلاح اتمی کاربرد داشته باشد ، قدرتهای ظالم ؛خاک سرزمین وحی را در روز ظهور بر باد می دهند .

« فاخرجنی من قبری مؤتزراً کفنی  شاهراً سیفی مجرداً قناتی ملبیاً دعوة الداعی فی الحاضر و البادی [1] . » دعای عهد امام ع

یعنی مرا از قبر بیرون آور ، در حالی که کفن بر دوش دارم ، شمشیرم برهنه وآماده و لبیک گویان دعوتش را اجابت کنم .

ملاحظه کنید ، تمام پیامبران با معجزه آمدند و پیروز شدند مثل حضرت موسی (ع) ، حضرت عیسی(ع) نسوختن حضرت ابراهیم (ع) که خداوند فرمود :

« یا نار کونی برداً وسلاماً علی ابراهیم [2] . »

اگر امر« سرد باش » نمی آمد که حضرت سوخته بود .

اگررود نیل شکافته نمی شد که حضرت موسی (ع) و یاران کشته می شدند .

اگر حضرت علی (ع) در شب هجرت بر جای پیامبر (ص) نمی خوابید که مشرکین او را کشته بودند و ... .ویا داستان غار !

در روایت نقل شده است که :  « اتی امر الله فلا تستعجلوه ؛ فقال :

فقال : هو امرنا امر الله عزوجل اَلا تستعجل به حتی یؤیده ثلاثه اجناد : الملائکة والمؤمنین والرعب .

سپاه امام را سه گروه تشکیل میدهند: فرشتگان ؛ مومنین و رعب ( النصر بالرعب  ) .

و خروجه کخروج رسول الله (ص) .در دعای روز جمعه دارد : " وقتل الکافرین بسیفک"  حکایت از جنگ با شمشیر میکند .

قال الصادق (ع) :

اذا قام القائم صلوات الله علیه نزلت ملائکة بدر و هم خمسة آلاف [3] .

10 _ کیف عاقبته ؟  سرانجام امام (ع) چه می شود ؟

قال الرضا ع : «والله ما منا الا مقتول شهید »   امالی صدوق120

نیست از ما الا اینکه یا شهید می شود ویا مسموما از دنیا می رود .

بر این اساس ، شهادت حضرت مهدی(ع) مبرهن است .واما اینکه بدست چه کسی کشته می شود ؟

قاتل زن است یا مرد ؟ خبر صحیحی ندارد.در کتاب الزام الناصب شیخ یزدی حایری ج 2 ص 146 دارد  بعد از آن

 که مهدی ع 70 سال حکومت کرد بدست زنی از قبیله بنی تمیم بنام سعیده که دارای ریشی شبیه مردان است به قتل رسیده وامام حسین ع  متکفل تجهیزات او می شود .

« لها لحیة کلحیة الرجل  اسمها سعیدة من بنی تمیم  فاذا مات تولی تجهیزه الحسین ع ... »

اقول : خبر مستند نیست .

در اخبار موجود در کتاب  الایقاظ    شیخ حرعاملی دارد که بعد از شهادت مهدی ع ائمه ع از حسین بن علی ع شروع کرده وچند تن به دنیا رجعت می کنند .

البته اتصال شهادت ایشان به دولة حقّه  مسلم وقطعی است .

سؤال – رجعت چیست ؟

قال الصدوق فی اعتقاداتُنا :

اعتقادنا فی الرجعة انها حق و قد قال الله عزوجل فی کتابه العزیز ، الم تر الی الذین خرجوا من دیارهم و هم اُلوف حَذَر الموت فقال سهم الله موتوا ثم احیاهُم . بقره آیه 243 .ویا آیه " ویوم نحشر من کل امة فوجاً ممن یکذب بایاتنا فهم یوزعون " نمل 83

یکی از معتقدات شیعه ، اعتقاد به رجعت معصومین علیهم السلام است . آیات قرانی هم بر آن دلالت دارد. اخباراین باب هم متواتر است . مثل خبر منقول در بحار 53/115 :

ما ورد عنهم صلوات الله علیهم فیما تقدم من ان الحسین بن علی ع هو الذی یُغسّل المهدی ویحکم بعده فی الدنیا ما شاء الله ..."  

امام حسین ع ؛ مهدی ع را غسل داده وبعد از او حکومت طولانی دارند .

در زیارت وارث می خوانیم :" وبایابکم موقن " ما به رجعت شما ایمان داریم .در زیارت جامعه کبیره هم دارد : " معترف بکم ؛ مؤمن بایابکم " ای : معتقد برجوعکم فی الدنیا لاعلاء الدین والانتقام من الکافرین والمنافقین ..." زیارت جامعه کبیره

اخبار ما رجعت را دو قسم دانند ؛ رجعت مومنین خالص وکافر محض -    ورجعت معصومین ع .

قال المفید : " والرجعة عندنا تختص بمن محض الایمان ومحض الکفر ، دون ما سوی هذین الفریقین "   المسائل السرویة ص35

قال النبی ص : " کلما کان فی الامم السالفة تکون مثله فی هذا الامة حذو النعل بالنعل والقذة بالقذة " ( اشاره به آیه 243بقره است )

آیه 51 غافر : " انا لننصر رسلنا والذین آمنو ا فی الحیاة الدنیا" در حق رجعت است . وهو فی الرجعة اذا ارجع رسول الله والائمة ع  

قال الصادق ع :" لیس منا من لم یؤمن بکرتنا " از ما نیست کسی که به رجعت ما اعتقاد نداشته باشد .

آیه 95 انبیاء از بهترین ادله رجعت است " وحرامٌ علی قریة اهلکنا ها انهم لا یرجعون " قال الباقر ع : لا یرجعون فی الرجعة " تفسیر قمی 1/25

در مذهب مسیحیت هم بر رجعت مومنین وحضرت عیسی ع آیاتی وجود دارد . در انجیل متی فصل 27آیه 52و53می گوید:

" .قبرها باز شدند بسیاری از مقدسین خدا که مرده بودند زنده شدند وبعد از زنده شدن عیسی از قبرستان به اورشلیم رفتند وبسیاری ایشان را دیدند "

در انجیل متی فصل 28آیه 9 ویوحنا 3/23 ؛ رجعت عیسی ع را بعد از مصلوب شدن بیان میکنند .

در انجیل یوحنا فصل 12 آیه 10گوید ؛« الیعازر» هم رجعت داشت .

سوال : آیا رجعت با همین بدن عنصری است ؟

ج= اشخاصی مثل فیض کاشانی معتقدند ؛ رجعتی که در آینده خواهد شد نه این است که مرده ها از قبر زنده میشوند ؛ بلکه معنایش اینست که عده ای از ارواح در یک وضع خاصه در این دنیا ظاهر میشوند .

 ( منظورشان روح در قالب مثالی است )

11 _ راز جمله ی یُصلِحُ الله فی لیلةٍ واحدة چیست ؟

 خداوند امر او را در یک شب سامان می بخشد .یعنی مقدمات ظهور امام ع در یک شب فراهم میشود .

فرمودند : « و هو قائمنا اهل البیت یُصلحه الله تعالی امره فی لیلة واحدة [4] »

قال رسول الله ص : " المهدی منا اهل البیت یصلحه الله فی لیلة واحدة "   شرح الاخبار مغربی 3/384

معنای اصلاح امر دریک شب چیست ؟

طبری شیعی در شرح « یصلحه الله فی لیلة واحدة » گوید " یجمعهم الله الی مکة فی لیلة واحدة وهی لیلة الجمعة "   دلائل الامامة ص560

" امر امامت ظهور عینی و فعلی می یابد [5] "

معنای دیگری برای آن گفته اند :

معنای یصلحه الله فی لیلة یعنی حوائجه [6] .

اقول : گردآمدن یاران اولیه ،313 نفر است .

قال الله عزوجل : فاستبقوا الخیرات این ما تکونوا یأت بِکُم الله جمیعاً [7] . آیه 148 سوره بقره

در روایات آیه را بر یاران اولیه امام تأویل کرده اند . [ 313 نفر  رک : تفسیر عیاشی 1/65ح 117]

وَلَئِنْ أَخَّرْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ إِلَى أُمَّةٍ مَعْدُودَةٍ لَيَقُولُنَّ مَا يَحْبِسُهُ أَلَا يَوْمَ يَأْتِيهِمْ لَيْسَ مَصْرُوفًا عَنْهُمْ وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ (8)  هود

امة معدوده را هم یاران اولیه امام که همانا 313 نفر است گرفته اند .

کما قال فی مکیال المکارم :

یصلح الله تعالی امره فی لیلة واحدة فیجمع له فیها اَوانه من اَقاصی البلاد [8] .

در روایت هم وارد است که بین رکن ومقام ابراهیم با امام بیعت می کنند . نتیجه می گیریم که منظور از اصلاح یک شب ، بیعت یاران و فعلیت یافتن شروع حرکت ایشان است .

نقل آراء مفسرین در مورد آیه 148 بقره : فاستبقوا الخیرات ... :

مرحوم طبرسی در مجمع البیان حدیثی را نقل می کند ، که :

« قال الرضا (ع) : ان لو قام قائمنا لیجمع الله جمیع شیعتنا من جمیع البلدان [9] . »

و ایضاً در تفسیر جوامع الجامع می گوید ، آیه در حق اصحاب مهدی است [10] .

مرحوم صافی در تفسیر صافی حدیثی از امام صادق (ع) نقل می کند :

و قال الصادق (ع) :

لقد نزلت هذه الآیة فی اصحاب القائم و انهم المفتقدون من فرشهم لیلاً فیصبحون بمکة و بعضهم یسیر فی السحاب نهاراً [11] .

اعنی : اصحاب اولیه امام [ 313 نفر هستند ] عده ای شب از بستر خواب در یک لحظه مفقود شده و صبح خود را در مکه می بینند و عده ای دیگر بر ابرها سوار شده و در روز می روند . که البته عده ی ابر سوار با فضیلتر هستند .

فی کنز الدقائق :

« فاذا اجتمعت له هذه العدة من اهل الاخلاص اظهر الله امره [12] . »

اقول : العدة ای : 313 نفر . در ادامه می فرماید : فان اکمل له العقد و عشرة آلاف رجل خرج باذن الله .

قال الصادق (ع) : انتم افضل من اصحاب القائم و ذلک انکم تمسون و تصبحون خائفین علی امامکم وعلی انفسکم من ائمه الجور [13]

یعنی شما از اصحاب قائم بهتر هستید ، زیرا هر صبح و شام ترسان از ائمه جور هستید . بر خود و امامتان بیم دارید .

 (در تقیه بسر می برید .)

البته حدیث اشاره به دوران بنی امیه دارد که اختناق شدید حاکم بوده و یاران امام صادق علیه السلام قدرت اظهار وجود نداشته اند .

12 _ فی انه هل بعد دولة المهدی دولة ام لا ؟

آیا بعد از دولت امام زمان (ع) دولتی دیگر می آید یا خیر ؟

قال الصادق علیه السلام :

لِکُل اُناسٍ دولة ٌ ترقبونها وَ دُولَتُنا فی آخِر الدَّهر تَظهر .

 یعنی : برای همه دولتی هست و دولت ما در آخر زمانِ باطل ظهور می کند . قبل از هر چیز جا دارد که فرق ظهور امام (ع) و خروج او را بیان داریم .

ظهور عبارت از اعلام آمدن سید و مولایمان امام زمان (ع) و گرد آمدن یاران او به گرد ایشان و رساندن خبر به گوش جهانیان است .

و خروج عبارت از حرکت جهادی آن بزرگوار و یاران او برای گرفتن انتقام از ظالمین و برپائی حکومت الله .

شیخ حرعاملی در خاتمه ی کتاب الایقاظ من الهجعه بالبرهان علی الرجعة باب حادی عشر ، بحث مستوفی حول این سؤال مطرح نموده و جواب وافی داده اند.

ایشان در نقلی از شیخ طوسی گوید : بعد از امام دوازدهم ، دوازده مهدی از فرزندان امام حسین (ع) می باشند .

قال الصادق (ع) : یا ابا حمزة اِن منا بعد القائم اثنی عشر مهدیاً من ولد الحسین (ع) [14] .

همو در نقل دیگری از اعلام الوری چنین آورد :

قد جائت الروایة الصحیحة انه لیس بعد دولة المهدی (ع) دولة الاّ ماورد من قیام ولده مقامه [15] .

یعنی دولت بعد از دولت مهدی (ع) را نفی می کند .

و قال المفید فی الارشاد : لیس بعد دولة القائم لاحد دولة [16] .

و قال فی کتاب الصراط المستقیم :

لیس بعد المهدی (ع) دولة واردة الّا فی روایة شاذة من قیام اولاده من بعده [17] .

حرعاملی وفات حضرت مهدی (ع) را به 40 روز قبل از قیامت می داند . ودر آن 40 روز هم دیگر تکلیفی وجود ندارد که زمین حجت خدا را نیاز داشته باشد .

پس نتیجه می گیریم بعد از دولت  مهدی (ع) در مرحله دوم حکومت ایشان  دولتی نیست .

اما جمع بین رجعت و عدم دولت را چنین گویند :

« و خامسها ان یکون المراد لیس بعد دولة المهدی (ع) دولة مبتدءة فلا ینا فی الرجعة لا نها دولة ثانیة و الاربعون یوماً یحتمل کونها فاصلة بین الدولتین [18] "

یعنی رجعت دولت ابتدائی نیست که نقض کلام شود ، بلکه دولت دومی است . پس منافات ندارد .

« وسادسها ان یکون المراد بموت المهدی (ع) الذی لا یتأخر القیامة الا اَربعین یوماً الموت الثانی بعد رجعة علیه السلام . و قد ذکر بعضی المحققین من المعاصرین و او رد احادیث متعددة دالة علی رجعته (ع). والله اعلم

یعنی مراد از مرگ مهدی که چهل روز قبل از قیامت است . مردن دوباره باشد که در روایات نقل است .

مهدی (ع) هم رجعت دوباره دارند .

ایشان خبر دیگری را نقل می کند که حسین(ع) برمی گردد و پس از وفات حضرت مهدی وی را غسل می دهد.

« رجعة الحسین (ع) عند وفاة المهدی (ع) لیغسله [19] .

درمجلد 53 بحار و مجلد دوم اعلام الوری و سوم کشف الغمه مطالبی در این خصوص وارد شده است .

سوال : آیا در میان یاران مهدی زن وجود دارد ؟

ج= عیاشی در تفسیر خود خبری را مبنی بر وجود پنجاه زن در میان یاران قائم علیه السلام اشاره دارد . ایشان خبر را از جابر جعفی ، از امام باقر ع نقل میکند:

"وروی ان بینهم فیهم خمسون امراة یجتمعون بمکة "

                                 تفسیر عیاشی ج1ص65 حدیث 117. علامه سید محسن امین عاملی در « اعیان الشیعه » این خبر را از تفسیر عیاشی نقل میکند .( ترجمه مهدی ع ص237)

دیگران هم که در کتب خویش از 50زن بعنوان یار مهدی ع ، ذکری بمیان آورده اند , از تفسیر عیاشی گرفته اند .( ظاهراً اولین نفر جناب عیاشی است که خبر را امام باقر ع نقل کرده است ( خبر طویل است) عیاشی این خبر را در ذیل آیه 148بقره : " اینما تکونوا یات بکم الله جمیعا" می آورد ؛ سایر مفسرین شیعی ، چنین کاری نکرده اند .

در تفسیر کنز الدقائق مشهدی که روایات مربوط به آیات را نقل میکند ؛ حدیث را می آورد ، ولی می گوید ، یاران مهدی ع 313نفر مرد هستند .( زنی در کار نیست ) . در کافی ج8ص313هم 313نفر مرد می گوید ."اصحاب القائم الثلاثمائة والبضعة عشر رجلاً " ودر غیبت نعمانی ص282می نویسد : " فیجمع الله علیه اصحابه ثلاثمائة وثلاثة عشر رجلاً " .

شیخ مفید هم در « الاختصاص» می نویسد :" 313نفر مرد "   ص257.

بنابر این وجود 50نفر زن در میان یاران اولیه قائم ع ، ثابت شده نیست .

از علامات ظهور :

علامه سید محسن امین عاملی در کتاب اعیان الشیعه ؛ قسمت ترجمه المهدی ع , 69 نشانه برای زمان ظهور امام قائم ع بر میشمارد.

که از آنجمله اینها هستند : " خروج ستین کذاباً کلهم یقول انا نبی ٌ " 60نفر خروج کرده وادعای پیغمبری دارند .

برای صحت خبر همین بس که بزرگان در کتب خویش آنرا نقل کرده اند , من جمله : ارشاد مفید 2/371؛ غیبت طوسی /434؛ المستجاد علامه /257؛ انوار البهیة قمی /379؛ اعلام الوری طبرسی 2/279؛ کشف الغمه اربلی 3/257 و....

ویکی دیگر از علائم قبل ظهور قائم ع , خروج نفس زکیه وکشته شدن اوست .بین قتل او خروج امام ع 15 شب فاصله است .

« لیس بین قیام القائم ع وقتل النفس الزکیة اکثر من خمس عشرة لیلة "        ارشاد مفید 2/372-374

و " خروج اثنی عشر من بنی هاشم کلهم یدعوا الی نفسه " 12نفر از سادات هاشمی قیام کرده ومردم را بسوی خودشان دعوت میکنند .

و" قول اثنی عشر رجلاً انهم راوه "  12نفر ادعا میکنند که امام زمان ع را می بینند . « فیکذبوهم» آنها را تکذیب کنید .

. " خروج السفیانی والخراسانی والیمانی " در یک وهمزمان سه نفر خروج میکندد : سفیانی و سید خراسانی ویما نی " .عن الباقر ع " السفیانی والقائم فی سنة واحدة " در روایات دارد که خروج سفیانی امری محتوم – حتمی – است .

 والله انه لمن المحتوم الذی لابد منه "

حتی دارند که در یک روز واحد هم هستند . یکون فی سنة واحدة فی شهر واحد فی یوم واحد "

خروج یما نی قبل از سفیانی است . تدل بعض الروایات علی ان خروج الیمانی قبل خروج السفیانی " واما الیمانی فیکون خروج من الیمن "سوال : جناب یمانی از یاران امام ع است ویا از دشمنان ؟جواب : ظاهراً از یاران امام ع ودعوت کنندگان بسوی اوست .

قال الصادق ع : الیمانی والسفیانی کفر سی رهان " یمانی وسفیانی همچون دو اسب مسابقه  بسرعت بسوی اهداف خود میروند . ( غیبت نعمانی ص305)

ودر روایت دیگری فرمود: " ولیس فی الرایات اهدی من رایة الیمانی ؛ هی رایة هدی لانّه یدعو الی صاحبکم , فانهض الیه فان رایته رایة هدی , ولا یحل لمسلم ان یلتوی علیه ؛ فمن فعل ذلک فهو من اهل النار ؛ لانه یدعو الی الحق والی طریق مستقیم " ( همان مدرک قبل ) از این خبر مشخص میشود که جناب یمانی از یاران امام قائم ع است . ( بر مسلمان حلال نیست بر یمانی «التوی » داشته باشد , یعنی بر او تکبر بورزد , عصیان کند !

واما الخراسانی فیخرج من خراسان ؛ وفی بعض الروایات من المشرق "

« اخباری در باب سید خراسانی »

سید بن طاوس در کتاب « الملاحم والفتن » می نویسد : عن جابر عن الباقرع قال :" یخرج شاب من بنی هاشم بکفه الیمنی خُمال ویاتی من خراسان "

در نقل دیگری دارد که : بکفه الیمنی خالاً ..."     ص53

وعن ابراهیم جعفر محمد بن علی ع قال : یخرج شاب من بنی هاشم ، بکفه الیمنی خال ، من خراسان ؛

 برایات سود بین یدیه شعیب بن صالح  یقاتل اصحاب السفیانی فیهزهم "

   عقد الدرر ص128 -  یوسف بن یحیی بن علی المقدسی الشافعی .( فی کفه الیسری خال .کنز العمال 14/588 والفتن مروزی 1/197)

واما راجع به سردار سید خراسانی ؛ یعنی , شعیب بن صالح ؛ گویند که او مردی است کوتاه قامت , خفیف اللحیة من اهل الری وانهما یسلمان الرایة الی الامام المهدی ع .  ( عصر ظهور ص28)

وایضاً گویند : یخرج بالری رجل ربعة اسمر ، مولی بنی تمیم ؛ کوسج یقال له شعیب بن صالح . وایضاً گویند : انه من اهل سمرقند التی هی الان تحت الاتحتلال الروس ؛ ولکن اکثر الروایات تذکر انه من اهل الری "     ( عصر ظهور کورانی ص243)

سوال : سفیانی کیست ؟

جواب : فردی ظاهر اصلاح ولی در باطن بسیار پلید , 6ماه با مردم میجنگد و9ماه حکومت میکند ؛ با لشکری جرّار بطرف مدینه حمله میکند ودر بیابان اطرف مدینه با سپاهیانش در زمین فرو میروند « وخسف بالبیداء » در روایات همین است . این مطلب مورد توافق فریقین است .(رک: ینابع الموده 3/273و کشاف زمخشری 3/593و مجمع البیان20/293و تبیان طوسی 8/410و غیبت نعمانی /305و جامع البیان طبری 22/129و تفسیر القرطبی 14/314و الدر المنثور 5/240 وکتاب الفتن ص203) در ذیل آیه " فلا فوت "   31 سوره سباء

آیت الله شیخ علی کورانی عاملی در کتاب « عصر ظهور » می نویسد :

ان ظهور المهدی ع ثابت وقطعی ؛ فهو عندنا من اصول مذهبنا ؛ وهو عند الفریقین من وعدالله عزوجل علی لسان الصادق الامین ع واهل بیته الطاهرین ع [...] ولکن تمهیدهم المنصوص علیه بنحو قطعی یبدا بظهور الشخصیتین الموعودتین فیهم : السید الخراسانی ؛ وقائد قواته شعیب بن صالح ؛ ووقت ظهور هذین الرجلین بحسب مصادرنا الشیعة مقارن لخروج السفیانی والیمانی ؛ وبحسب المصادر السنیة یکون بین ظهورهما وبین

ان یسلما الرایة الی المهدی اثنان وسبعون شهراً , ای ست سنوات "        ص234

شیخ علی کورانی در جای دیگری گوید : والحدیث یدل علی انه یکون سید من ذریة اهل البیت ع یحکم قبل ظهور المهدی ع ویمهد لدولته ؛ ویوجه الناس الی التقوی ؛ یشیر بالتقی ویعمل بالهدی "  ای : علی حسب احکام الاسلام ؛ ولا یاخذ فی حکمه الرشا"    ص208

حضرت علی ع در خطبه ای مفصل , علائم قبل از ظهور را بیان داشته اند . به بحار ج52ص192 مراجعه کنید .

همین خطبه در کمال الدین صدوق ص526و مختصر البصائر ص31 و خرائج قطب راوندی ج3ص1134 وارد شده است . خطبه حاوی نکات بسیار رفیع المنزلتی است که خواندن آن بر هر معتقد بولایتی حتم است .

واما در خصوص «تعیّن » روز قیام سه قول وجود دارد : 1- روز نوروز ؛ که در خبر معلی بن خنیس از امام صادق ع نقل شده وبزرگان فقه شیعی در قسمت اغسال مستحبی از آن روایت استفاده کرده اند .

فرمود: ما من یوم النیروز الا ونتوقع فیه الفرج ..."

2= روز عاشورا ؛ قال الصادق ع : یوم القائم یوم عاشورا ء " وایضاً قال الباقرع: " یخرج القائم ع یوم السبت یوم عاشوراء الیوم الذی قتل فیه الحسین ع "  

    بحار الانوار مجلسی 52/285و غیبت نعمانی ص282 و خرائج قطب راوندی 1/254

در خبری هم دارد : ینادی باسم القائم فی یوم ست وعشرین من شهر رمضان ویقوم فی یوم عاشوراء "     مصادر قبل

یعنی در روز 26 رمضان بشارت ظهور از آسمان بگوش جهانیان میرسد وامام ع در روز عاشورا قیام میکند . گویند روز شنبه ومصادف با دهم محرم است .      خرائج قطب 3/1159  وبحار 52/290

3- روز حمعه , روز قیام قائم است . یخرج قائمنا اهل البیت یوم الجمعة "

(بحار 52/279) ویا در دعای روز جمعه می خوانیم :

"وهذا یوم الجمعه وهو یومک المتوقع فیه ظهورک والفرج فیه للمومنین علی یدیک وقتل الکافرین بسیفک "  

مفاتیح الجنان ص97

و ختامه مسک :

یک سوال مهم : آیا امام زمان ع ازدواج کرده اند یا خیر ؟

در این خصوص دو دیدگاه وجود دارد :

یک – ازدواج کرده وفرزندانی هم دارند . 

دو – ازدواج نکرده اند .

میرزا حسین نوری صاحب مستدرک الوسایل در کتاب النجم الثاقب با عنایت به ادله ای چند گویند ازدواج کرده اند.

شیخ طوسی هم در غیبت طوسی حدیثی را از مفضل بن عمر نقل می کند که مثبِت ازدواج حضرت ع است :

عن المفضل بن عمر الجعفی قال سمعتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ‏ إِنَّ لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ غَيْبَتَيْنِ إِحْدَاهُمَا تَطُولُ حَتَّى يَقُولَ بَعْضُهُمْ مَاتَ وَ يَقُولَ بَعْضُهُمْ قُتِلَ وَ يَقُولَ بَعْضُهُمْ ذَهَبَ حَتَّى لَا يَبْقَى عَلَى أَمْرِهِ مِنْ أَصْحَابِهِ إِلَّا نَفَرٌ يَسِيرٌ لَا يَطَّلِعُ‏ عَلَى مَوْضِعِهِ أَحَدٌ مِنْ وُلْدِهِ وَ لَا غَيْرِهِ إِلَّا الْمَوْلَى الَّذِي يَلِي أَمْرَهُ.»    ص162

شاهد بر سر لا یطلِعُ علی موضعهِ احدی حتی از فرزندان او وغیره است الا خادم مخصوص آن حضرت .

یکی از ادله ی معروف طرفداران ازدواج مولا علیه السلام حدیث " النکاح سنتی فمن رغب عن سنتی فلیس منی "

است . یعنی بهترین فرد برای عمل به سنت پیغمبر ص باید جانشین او امام معصوم ع باشد . با این توصیف نمی شود که حضرت در پرده غیبت که هستن مجرد هم بماند وبه سنت نبوی ص عمل نکند .

وَ قَالَ ص‏ النِّكَاحُ‏ سُنَّتِي‏ فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي.

ابن ماجه از طریق عایشه در سنن خودش آورده وآلبانی هم آنرا تصحیح کرده است :

1919 - حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الأَزْهَرِ حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ مَيْمُونٍ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ -صلى الله عليه- واله -  وسلم- « النِّكَاحُ مِنْ سُنَّتِى فَمَنْ لَمْ يَعْمَلْ بِسُنَّتِى فَلَيْسَ مِنِّى وَتَزَوَّجُوا فَإِنِّى مُكَاثِرٌ بِكُمُ الأُمَمَ وَمَنْ كَانَ ذَا طَوْلٍ فَلْيَنْكِحْ وَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَعَلَيْهِ بِالصِّيَامِ فَإِنَّ الصَّوْمَ لَهُ وِجَاءٌ ».

البانی :«  صحیح » السلسله الصحیحه 5/497

بیهقی هم در سنن خودش به این شکل خبر را نوشته است :

13833- أَخْبَرَنَا أَبُو طَاهِرٍ الْفَقِيهُ وَأَبُو سَعِيدِ بْنُ أَبِى عَمْرٍو قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الْعَبَّاسِ : مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ الصَّغَانِىُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ سَعْدٍ عَنِ النَّبِىِّ -صلى الله عليه –واله -  وسلم- قَالَ :« مَنْ أَحَبَّ فِطْرَتِى فَلْيَسْتَنَّ بِسُنَّتِى وَمِنْ سُنَّتِى النِّكَاحُ ».

ثانیا حضرت یحیی ع هم که به نص قران تا پایان عمر مجرد ماندند . " سیدا وحصورا "  آل عمران  39

حضرت عیسی  ع هم که مجرد ماندند . پس تجرد مشکل شرعی ندارد مگر به دلیلی خارجی .

وامابعد: راقم این سطور با استشهاد به 2روایت ویک آیه معتقد است که حضرت علیه السلام ازدواج نکرده اند :

 شیخ نعمانی یکی از شاگردان شیخ کلینی واز اعلام قرن الرابع در کتاب شریف غیبت نعمانی می نویسد :

هَذا الْأَمْرِ غَيْبَتَيْنِ إِحْدَاهُمَا تَطُولُ حَتَّى يَقُولَ بَعْضُهُمْ مَاتَ وَ بَعْضُهُمْ يَقُولُ قُتِلَ وَ بَعْضُهُمْ يَقُولُ ذَهَبَ فَلَا يَبْقَى عَلَى أَمْرِهِ مِنْ أَصْحَابِهِ إِلَّا نَفَرٌ يَسِيرٌ لَا يَطَّلِعُ‏ عَلَى مَوْضِعِهِ أَحَدٌ مِنْ وَلِيٍّ وَ لَا غَيْرِهِ إِلَّا الْمَوْلَى الَّذِي يَلِي أَمْرَهُ.

ایشان می گویند که احدی بر موضع غیبت آن حضرت ع مطلع نیست ؛ نه از موالیان ونه غیر موالی . مگر خادم او .

حدیث دوم که مفهوم آن مدعای ما را می رساند چنین است :

4- حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: يَقُومُ الْقَائِمُ ع وَ لَيْسَ لِأَحَدٍ فِي‏ عُنُقِهِ‏ عَقْدٌ وَ لَا عَهْدٌ وَ لَا بَيْعَةٌ. ( غیبت نعمانی 270)

شاهد بر سر « ولا عهدٌ » است . یعنی هیچ عهدی بر ذمه ایشان نیست .

این حدیث شماره 4 غیبت نعمانی را در کنار آیه 21 نساء می گذاریم :

وَكَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَقَدْ أَفْضَى بَعْضُكُمْ إِلَى بَعْضٍ وَأَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا (21)

میثاق در لغت مترادف با عهد وپیمان است . ابن منظور در لسان العرب 3/311 می نویسد :

وکلُ ما بینَ العباد من المواثیق فهو عهد ٌ » یعنی میثاق معادل با عهد است .. العهد : المواثقه والمعاهده .

عقد ازدواج را خدای تعالی میثاقی مقدس بین زن وشوهر معرفی کرد . فرمود :

زنان در مقابل مهر وحق استمتاع از شما عهدی محکم گرفتند . نتیجه اینکه هر مرد متاهلی در مقابل همسرش

متعهد است . تعهد بر تامین نفقه و معاشرت به معروف ." وعاشروهن بالمعروف "   نساء  19

نکته مهم دیگر این استکه اگر ما خبر شیخ طوسی که گفت « من وُلدِهِ» را با خبر نعمانی « ولا عهد » مقایسه کنیم

چنین می نماید که خبر نعمانی از خبر طوسی قوی تر واقرب به صواب است . زیرا روات خبر نعمانی ثقه هستند ولی مفضل بن عمر را بعض عالمان رجال تضعیف کرده اند . از جمله نجاشی وابن داود وغضایری وعلامه حلی ....

البته قبول داریم که شیخ مفید اورا توثیق کرده وسید خوئی هم در معجم به توثیق او تمایل نشان داده است .

عرض ما بر سر مقایسه وسبک وسنگین کردن دو خبر است که مقام نخست در معتمد بودن به کدام طرف میرود.

از بزرگان علمای امامیه در عصر حاضر هم عزیزانی هستند که در ادله ازدواج آن حضرت اشکال وارد می کنند .

از نظر احکام خمسه هم باور مند بودن به هر کدام از دو نظریه مشکلی پیدا نمی کند .

اللهم انا نرغب الیک فی دولةٍ کریمة تعزبها الاسلام و اهله و تذل بها النفاق و اهله و تجعلنا فیها من الدعاة الی طاعتک و القادة الی سبیلک و ترزقنا بها کرامة الدنیا و الآخره .

اللهم انا نشکوا الیک فَقد نبینا و غیبة و لینا و کثرة عدونا و قلة عددنا و شدة الفتن بنا و تظاهر الزمان علینا فصل علی محمد و آل محمد [20] .       

                ( مکتب القران فجر بروجرد – محمد رضا فروزان 29/5/89- 09369319570)

[1] - احزاب آیه 9

[2] - سوره انبیا آیه 69

[3] - الغیبة النعمانی ص 251

[4] - کمال الدین الصدوق ص 317

[5] - مناقب آل ابی طالب 1/252

[6] - الغیبة ص 42

[7] - قال : نزلت فی القائم و اصحابه یجتمعون علی غیر میعاد . ( اسباب النزول ص 19 )

[8] - مکیال المکارم 1/169

[9] - مجمع البیان 1/426

[10] - تفسیر جوامع الجامع 1/204

[11] - تفسیر الصافی 1/201

[12] - تفسیر کنز الدقائق

[13] - اختصاص مفید ص 21

[14] - الایقاظ ص 394

[15] - الایقاظ ص 396

[16] - الایقاظ ص 397  –  الارشاد  2/387

[17] - الایقاظ ص 397  –  الصراط  2/254

[18] - الایقاظ ص 400

[19] - الایقاظ ص 404

[20] - مفاتیح الجنان – دعای افتتاح