« بسم الله الرحمن الرحیم »

( استحباب روزه 6روز بعد عید فطر)

روی عن النبی ص : " من صام رمضان وَاتبعه بست من شوال فکانما صام الدهر "   القواعد شهید اول 2/110

هرکسی بلافاصله بعد از رمضان 6روز؛ متصل روزه بگیرد ؛ کانه تمام سال روزه بوده است .

عامه وخاصه بر استحباب 6روز بعد از عید فطر اتفاق نظر دارند . اصل خبر را اهل سنت از طریق ابو ایوب انصاری  از رسول الله ص  نقل کرده اند . شهید اول در کتاب « القواعد والفوائد » حدیث را آورده ودر حول آن 11سوال را پاسخ داده است .

که مهمترین آنرا ما به اطلاع خوانندگان محترم میرسانیم ؛ نکته در خور توجه این مورد از موارد یازده گانه ؛ کاربردی بودن وعام البلوی بودن آنست که در میان سنی وشیعه مورد بحث قرار گرفته است .

واما قبل از هر چیز منابعی که این خبر را نقل کرده اند جهت اطلاع به رؤیت شما عزیزان میرسانیم :

1- المجموع النووی 6/271 2- المغنی ابن قدامه 3/103  3- مستدرک الوسائل 7/509ح 8770 

4- صحیح مسلم 3/169     5-  مشارق الشموس 2/456    6- حاشیه ابن عابدین 2/478

7- سنن النسائی 2/164       8-  سنن الدارمی 2/21         9-  کنز العمال 8/569ح 24211

10 -  المصنف الصنعانی 4/315         11-  عوالی اللئالی   1/425

واما موارد کذائی  : در این روزه ی شش روزه آیا تتابع شرط است ویا تفریق ؟

 فقهاء شیعه وسنی بر اصل استحباب روزه ی شش روز که بعد از عید فطر شروع میشود ،

متفق القولند ؛ اما گویند این شش روز متتابع باشد ویا متفرقه ؟

عده ای را نظر بر تتابع است . وعده ای را نظر بر اینست که متفرقه هم باشد اشکالی ندارد ، مهم جمع این شش روز با 30روز رمضان است که حاصل 36روز شده وبمقتضای " من جاء بالحسنة فله عشر امثالها " انعام160

 پاداش او میشود ؛ سیصد وشصت روز ( 360) معادل روزه ی یکدوره ی سال . که خبر نبوی هم چنین فرمود ؛ هرکسی شش روز روزه را با ماه رمضان متصل کند – البته بعد از عید فطر – کانه تمام دوره سال روزه بوده است .  علامه متقی الهندی در کنز العمال هم چنین نقل کند : " من صام ستة ایام بعد الفطر کان تمام السنة "

ابو حنیفه هم گوید : متتابع ومتفرق روزه شش روز را بجا آورد ، اشکالی ندارد .

 ولی ابو یوسف از پیروان ابو حنیفه گوید :" کراهته متتابعاً لا متفرقاً "   یعنی , پی در پی کراهت دارد .

دلیل کراهت داشتن را عدم اشتباه عوام الناس می گوید که مبادا خیال کنند ؛ واجب است .

ابن عابدین در حاشیه ، قائل بر تتابع است . ( تتابع یعنی پی در پی بودن روزه ، بدون وقفه در بین 6روز)

ابن قدامه در شرح کبیر گوید : " وهذا المعنی یحصل مع التفریق "      3/104

یعنی ؛ میزان اصل 6روز روزه در طول شوال است که با تفریق هم بدست می آید . ( قول درست همین است ) .

 

شهید اول در قواعد خود گوید ( الثانی ) : هل هذه الستة مرتبة علی صیام مجموع الشهر ، او یکفی صوم شیء منه ؛ او لا یترتب اصلاً ؟

وجوابه : ان الظاهر ترتبها علی مجموع الشهر . ویحتمل عدم الترتب اصلاً ؛

لانها ایام معینة للصوم فلا یختلف فیها الحا ل " ( با تفریق هم حاصل شود؛ تتابع لازم نیست )

سوال بعدی که مهم است :

واما سوال چهارم را شهید اول چنین مطرح کند :

( الرابع ) : لم قال : من شوال ؟ وهل له مزیة علی غیره من الشهور ؟ چرا ماه شوال را برگزید ؟ آیا مزیتی دارد؟

وجوابه : لعله رفق بالمکلف ؛ باعتبار انه حدیث عهد بالصوم ؛ فیکون دوامه علی الصوم اسهل من ابتدائه بعد انقطاعه .

یعنی ؛ چون تداوم دارد و مکلف به روزه عادت کرده برای او راحتتر است تا قطع کرده ودوباره شروع کند .

( واقعاً هم چنین است وقتی عادت کردیم  برای ما سخت نیست  پس باید استفاده لازم را برد )

 

من الله التوفیق

 

مکتب القران فجر – بروجرد -      محمد رضا فروزان    23/6/1389   - 09369319570